Kira Sözleşmesinde Kefillik: Şekil Şartları ve Sık Yapılan Hatalar

Son güncelleme: 6 Ağustos 2026

Kira Sözleşmesi Nasıl Hazırlanmalıdır? sayfamızda kira sözleşmesinin temel unsurlarına değinmiştik. Ancak kiracının ödeme güvencesini artırmak amacıyla sözleşmeye eklenen kefillik, o kadar sık hataya düşülen ve o kadar teknik bir konu ki, ayrı bir yazıyı hak ediyor. Türk Borçlar Kanunu, kefalet sözleşmesini olağanüstü sıkı şekil şartlarına bağlamıştır; bu şartlardan birinin eksikliği kefaleti tamamen geçersiz kılar — Yargıtay önüne gelen kira uyuşmazlıklarında en sık karşılaşılan sorunlardan biri de budur.

Bu yazıda kefaletin geçerlilik şartlarını, adi ve müteselsil kefalet farkını, eşin rızası şartını ve uygulamada en sık karşılaşılan hataları ele alıyoruz.

Şekil Şartları (TBK m. 583)

Kefalet sözleşmesinin geçerli olabilmesi için aşağıdaki şartların tamamının bir arada bulunması gerekir; birinin eksik olması kefaleti baştan itibaren geçersiz kılar:

• Yazılı şekil zorunludur. Sözlü bir kefalet vaadi hiçbir hukuki sonuç doğurmaz.

• Kefilin sorumlu olacağı azami miktar sözleşmede açıkça gösterilmelidir. Bu tutar belirtilmemişse kefalet baştan geçersizdir.

• Kefalet tarihi sözleşmede yer almalıdır.

• En kritik nokta budur: Azami miktar, kefalet tarihi ve (varsa) "müteselsil kefilim" ibaresi, kefilin kendi el yazısıyla yazılmış olmalıdır. Bilgisayarda yazılmış veya matbu (önceden basılı) bir metinde bu unsurların bulunması yeterli değildir; Yargıtay bu tür kefaletleri geçersiz saymaktadır. Kefil, örneğin "Azami 300.000 TL ile ve işbu sözleşme tarihi olan .../.../... itibarıyla müteselsil kefilim" ifadesini bizzat kendi eliyle yazıp altını imzalamalıdır.

Yargıtay 6. HD'nin 05.12.2016 tarihli, 2015/13244 E. ve 2016/7221 K. sayılı kararı bu şartları kanun metnine sadık biçimde tekrarlar: "Kefalet sözleşmesi, yazılı şekilde yapılmadıkça ve kefilin sorumlu olacağı azamî miktar ile kefalet tarihi belirtilmedikçe geçerli olmaz." Aynı kararda el yazısı şartı da ayrıca vurgulanmıştır: "Kefilin, sorumlu olduğu azamî miktarı, kefalet tarihini ve müteselsil kefil olması durumunda, bu sıfatla veya bu anlama gelen herhangi bir ifadeyle yükümlülük altına girdiğini kefalet sözleşmesinde kendi el yazısıyla belirtmesi şarttır."

Bu şartlardan herhangi birinin eksik olması, kefaleti tümüyle geçersiz kılar — kısmi geçerlilik söz konusu değildir. Yargıtay 3. HD'nin yerleşik içtihadı da, azami miktar ve kefalet tarihine ilişkin el yazısı ibaresi bulunmayan kefalet sözleşmelerinin TBK m. 583 gereği geçersiz olduğu yönündedir.

Hâkim bu eksikliği kendiliğinden gözetir. Kefilin geçersizlik itirazında bulunmasına gerek yoktur. Yargıtay 6. HD'nin 16.03.2015 tarihli, 2014/6488 E. ve 2015/2545 K. sayılı kararında belirtildiği üzere, 12.04.1944 tarih ve 14/13 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca "sözleşmede kefilin ödeyeceği muayyen bir miktarın gösterilmiş olup olmadığının ve sözleşme içeriğinden böyle muayyen bir miktarın anlaşılmasına olanak bulunup bulunmadığının hâkim tarafından resen gözetilmesi gerekir." Kefil dava sırasında bu itirazı ileri sürmeyi unutsa dahi, mahkeme geçersizliği kendiliğinden dikkate alır.

Kefaletin kapsamı dar yorumlanır. Kefil, sözleşmede gösterilen azami miktarla ve kefaletin kapsadığı borçlarla sınırlı olarak sorumludur. Yargıtay 6. HD'nin 06.02.2012 tarihli, 2011/13104 E. ve 2012/1423 K. sayılı kararında, sorumlu olunacak muayyen miktar açıkça gösterilmediğinde kefilin kira parası dışındaki borçlardan — örneğin hor kullanma tazminatından — sorumlu tutulamayacağı belirtilmiştir. Kiraya veren, kefaletin kira bedeli dışındaki kalemleri de kapsamasını istiyorsa bunu ayrıca ve azami tutarıyla birlikte yazmak zorundadır.

Adi Kefalet mi, Müteselsil Kefalet mi?

Kefaletin türü, kiraya verenin kefile ne zaman ve nasıl başvurabileceğini belirler:

• Adi kefalette kiraya veren, önce kiracıya başvurmalı ve sonuç alamazsa kefile yönelmelidir.

• Müteselsil kefalette kiraya veren, doğrudan kefile başvurabilir; kiracıya önce başvurma zorunluluğu yoktur. Uygulamada kiraya verenler bu nedenle müteselsil kefaleti tercih eder.

Ancak "müteselsil kefilim" (veya bu anlama gelen bir ifade) kefilin kendi el yazısıyla yazılı değilse — örneğin sözleşme metninde matbu olarak yer alıyorsa — kefalet otomatik olarak adi kefalet sayılır. Bu durumda kefalet tamamen geçersiz olmaz, ancak kiraya veren doğrudan kefile başvuramaz; önce kiracıya gitmek zorundadır.

Yargıtay 6. HD'nin 13.04.2010 tarihli, 2010/930 E. ve 2010/4343 K. sayılı kararı bu varsayımı açıkça kurar: "Kefaletin müteselsil kefalet olduğuna dair sözleşmede bir hüküm bulunmamaktadır. Bu durumda kefaletin adi kefalet olduğunun kabulü zorunludur." Yani müteselsillik istisnadır ve ispatı gerekir; kararlaştırılmamışsa kural adi kefalettir.

Buna karşılık müteselsillik usulüne uygun kurulmuşsa kiraya veren kefile doğrudan gidebilir. Yargıtay 6. HD'nin 10.12.2012 tarihli, 2012/8747 E. ve 2012/16305 K. sayılı kararında, "talep edilen kira bedelleri müteselsil kefilin sorumlu bulunduğu dönem içinde kaldığından kefile karşı takip yapılmasında ve dava açılmasında bir usulsüzlük yoktur" denilmiştir. Aynı kararda ispat yükü de belirlenmiştir: kira parasının ödendiğini ispat külfeti davalı tarafa aittir — yani kefil, borcun ödendiğini kendisi kanıtlamak durumundadır.

Eşin Rızası Şartı (TBK m. 584)

Kefil olacak kişi evliyse, kefalet sözleşmesinin geçerli olabilmesi için eşinin yazılı rızası gerekir. Bu şart göz ardı edildiğinde kefalet baştan itibaren kesin hükümsüzdür (batıldır). Dikkat edilmesi gereken noktalar:

• Rıza, kira sözleşmesinin imzalanmasından önce veya en geç aynı anda verilmelidir; sonradan verilen rıza geçerli değildir.

• Rıza soyut ve genel bir izin şeklinde olamaz; hangi kiracı, hangi sözleşme ve hangi azami miktar için verildiği somut olarak belli olmalıdır.

• Kefilin, kendi ticari işletmesi veya ortağı/yöneticisi olduğu şirketle ilgili verdiği ticari kefaletlerde eş rızası aranmaz.

• Kefalet sözleşmesinde sonradan yapılan ve kefilin sorumluluğunu artıran değişiklikler de aynı şekilde eşin yazılı rızasına tabidir.

Kefaletin Süresi ve Uzayan Kira Dönemleri

Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre, sözleşmede aksi açıkça belirtilmedikçe kefilin sorumluluğu, sözleşmede belirlenen kira süresiyle sınırlıdır (Yargıtay 3. HD, 18.10.2018 tarihli, 2018/5760 E. ve 2018/10266 K.). Kefaletin geçerliliği zaten "kefilin sorumlu olacağı miktar ve kefalet süresinin belirlenmesi koşuluna bağlıdır" (Yargıtay 6. HD, 25.12.2012 tarihli, 2012/15778 E. ve 2012/17372 K.); bu ikisi gösterilmemişse kefalet ancak sözleşmede kararlaştırılan ilk kira süresi için geçerli sayılır (Yargıtay 6. HD, 28.01.2013 tarihli, 2013/159 E. ve 2013/1081 K.).

Kira sözleşmesi kanuni olarak uzasa bile (örneğin süre bitiminde kiracı çıkmayıp sözleşme bir yıl daha uzamış sayılsa bile), kefilin bu uzayan döneme ilişkin borçlardan sorumlu tutulabilmesi için, bu hususun sözleşmede açıkça ve el yazısıyla kararlaştırılmış olması gerekir. Ayrıca:

• Sözleşmede uzayan dönem için sorumluluk öngörülmüşse dahi, kefilin bu dönemde sorumlu olacağı azami miktar ve sürenin de açıkça gösterilmiş olması gerekir; aksi halde bu hüküm geçersiz sayılır. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 36. HD'nin 16.11.2022 tarihli, 2022/1155 E. ve 2022/2446 K. sayılı kararı bu üç şartı birlikte sayar: "Uzayan kira süresi bakımından kefilin sorumluluğunun devam edebilmesi için; öncelikle bu hususun sözleşmede kararlaştırılmış olması, bunun yanında, kefilin uzayan dönemdeki sorumluluğunun azami hangi süreyle ve hangi miktarla sınırlı olacağının açıkça gösterilmiş olması gerekir. Ne kadar uzayacağı belirsiz bir kira süresine ilişkin olan ve kefili sınırsız bir sorumluluk altına sokan sözleşme hükümleri geçerli değildir."

• Bu şartlar yerine getirilmemişse sonuç nettir: Yargıtay 6. HD'nin 14.01.2013 tarihli, 2012/18231 E. ve 2013/45 K. sayılı kararına göre "kefilin sorumluluğu, sözleşmede belirlenen bir yıllık kira süresi ile sınırlıdır. Kefil ilk yıl sonrası yenilenen döneme ilişkin kira borcundan sorumlu tutulamaz." Sözleşmeye "kefalet uzayan dönemlerde de devam eder" yazmak tek başına hiçbir işe yaramaz.

• Gerçek kişiler bakımından her türlü kefalet, kurulmasından itibaren en fazla on yıl sonra kendiliğinden sona erer. Bu süre, kefaletin sona ermesinden en erken bir yıl önce yapılacak yeni bir yazılı beyanla en fazla on yıllık yeni bir dönem için uzatılabilir.

Pratikte Sık Karşılaşılan Kefalet Hataları

• Matbu sözleşme formu hatası: "Kefil" başlığı altında sadece ad-soyad ve imza istenmesi, azami miktar ile tarihin el yazısıyla yazılmaması — bu durumda kefalet tamamen geçersizdir.

• "Müteselsil kefil" ibaresinin matbu olması: İbarenin bilgisayar çıktısında yer alıp kefilin kendi el yazısıyla yazılmamış olması — bu durumda kefalet adi kefalete dönüşür (kiraya veren doğrudan kefile başvuramaz).

• Eş rızası eksikliği: Kefilin evli olmasına rağmen eş rızası alınmaması — kefalet tamamen geçersiz olur.

• Uzayan dönem varsayımı: Sözleşme uzadığında kefilin de otomatik olarak sorumlu olacağının varsayılması — bu husus sözleşmede ayrıca ve açıkça düzenlenmemişse, kefil uzayan dönemden sorumlu tutulamaz.

Sık Sorulan Sorular

Sonuç: Pratik Öneriler

• Kefil alacaksanız, azami miktar, tarih ve (isteniyorsa) "müteselsil kefilim" ibaresinin kefilin kendi el yazısıyla yazıldığından mutlaka emin olun — bu, kefaletin geçerliliği için tek başına belirleyicidir.

• Kefil evliyse, eşinin yazılı ve somut rızasını sözleşme imzalanmadan önce alın.

• Kefaletin uzayan kira dönemlerinde de geçerli olmasını istiyorsanız, bunu sözleşmede ayrıca ve el yazısıyla belirtin; hem süreyi hem azami miktarı açıkça yazın.

• Matbu sözleşme formları kullanıyorsanız, kefille ilgili alanların el yazısı gerektiren kısımlarını mutlaka boş bırakıp kefile bizzat doldurtun.

• Kefil sıfatıyla imza atacaksanız, üstleneceğiniz azami sorumluluk miktarını ve süresini imzalamadan önce dikkatle okuyun; belirsiz veya süresiz görünen ifadelerden kaçının.

İlgili Belge: El yazısı şartı, azami tutar ve eş rızası bölümlerini içeren doldurulabilir örnek kefalet sözleşmesini yazdırabilir veya PDF olarak indirebilirsiniz. Tüm şablonlar için Örnek Belgeler sayfamıza bakabilirsiniz.