- Hukuki yarar şartı zorunludur: Bu dava yalnızca (a) taşınmaz hakkında derdest bir ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davası varsa, (b) taşınmaz kamulaştırmaya konu edilmişse veya (c) kentsel dönüşüm uygulaması başlatılmışsa açılabilir. Bu hâller yoksa dava, güncel hukuki yarar bulunmadığından reddedilir. Dilekçede bu şartlardan hangisine dayandığınızı mutlaka gösterin.
- Karar kesinleşmeden önce ileri sürün: Muhdesat iddiası, ortaklığın giderilmesi davası karara bağlanana kadar ileri sürülmelidir; sonradan (istinaf/satış aşamasında) dinlenmez. Bu hâlde tek yol sebepsiz zenginleşme davasıdır.
- Davalı sadece itiraz eden paydaşlardır: Muhdesatın davacıya ait olduğunu açıkça kabul eden paydaşlara karşı dava açmaya gerek yoktur; yalnızca iddiayı kabul etmeyen paydaşlar davalı gösterilir.
- Görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi'dir (ortaklığın giderilmesinden farklı olarak); yetkili mahkeme taşınmazın bulunduğu yerdir.
- İspat ve bilirkişi: Muhdesatı kimin, hangi gelirle, ne zaman ve nasıl meydana getirdiği somut belgelerle ispatlanmalı; salt tanık beyanı yetmez, fen (gerekirse ziraat) bilirkişisi incelemesi zorunludur. Kaçak yapı için de tespit istenebilir; ancak orman niteliğindeki taşınmazdaki yapılar muhdesat sayılmaz.
- Karar kesinleşmeden icraya konulamaz; satış bedelinin dağıtımı da kesinleşmeden sonra yapılır. Dava maktu harca tabidir.
ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NE
| DAVACI (PAYDAŞ) | : (T.C. No: ) |
| ADRES | : |
| VEKİLİ | : Av. (Baro Sicil: ) |
| ADRES | : |
| DAVALI(LAR) | : (İddiayı kabul etmeyen paydaşlar) |
| ADRES | : |
| KONU | : Dava konusu taşınmaz üzerindeki muhdesatın davacı tarafından meydana getirildiğinin ve davacıya ait olduğunun tespiti talebidir (TMK m. 722, 724, 729). |
| DEĞER | : TL (Muhdesatın değeri — tespit davası, maktu harca tabidir) |
Açıklamalar
- Müvekkil; tapunun ili, ilçesi, mahalle/köyü, ada, parsel numarasında kayıtlı taşınmazda pay oranıyla paydaştır. (EK-1 Tapu Kaydı)
- Dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan [ev / ahır / depo / sera / çevre duvarı / meyve ağaçları / bağ vb.] niteliğindeki muhdesat, müvekkil tarafından kendi emeği ve parasıyla, ..... / ..... / .......... tarihinde/tarihlerinde meydana getirilmiştir. Söz konusu muhdesatın yapımına ilişkin harcamalar müvekkilce karşılanmış olup, bu husus fatura, banka dekontu, inşaat sözleşmesi ve tanık beyanlarıyla sabittir. (EK-2 Harcama Belgeleri)
- Hukuki yarar: (Duruma uyan seçeneği bırakın, diğerlerini çiziniz:)
a) Anılan taşınmaz hakkında Sulh Hukuk Mahkemesi'nin Esas sayılı dosyasıyla görülmekte olan bir ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davası derdesttir.
b) Taşınmaz / üzerindeki muhdesat kamulaştırmaya konu edilmiştir.
c) Taşınmazda kentsel dönüşüm uygulaması başlatılmıştır.
Bu nedenle muhdesatın aidiyetinin tespitinde müvekkilin güncel ve korunmaya değer hukuki yararı bulunmaktadır. - Davalı paydaş(lar), muhdesatın müvekkile ait olduğunu kabul etmemekte; muhdesatın araziyle birlikte tüm paydaşlara ait olduğunu ileri sürmektedir. Bu itiraz nedeniyle işbu davanın açılması zorunlu hâle gelmiştir.
- Kural olarak muhdesat, üzerinde bulunduğu arazinin bütünleyici parçası olmakla birlikte (TMK m. 684, 718), onu kendi emek ve parasıyla meydana getiren kişiye TMK m. 722, 724 ve 729 uyarınca kişisel (şahsi) bir talep hakkı tanınmıştır.
Ağaç niteliğindeki muhdesatlar bakımından: "Yabani ağaçların (delicelik ve menengiçlerin) aşılanarak meyve ağacı haline dönüştürülmesi durumunda, bunun 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 19/2. maddesinde öngörülen ve tutanağın ve kütüğün beyanlar hanesinde gösterilmesi gereken bir "muhdesat" olarak kabul edilmesi gerekir." (22.12.1995 t., 1994/1 E., 1995/3 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı)
- Muhdesatın kim tarafından, hangi gelirle, ne zaman ve ne şekilde meydana getirildiğinin belirlenmesi teknik inceleme gerektirmekte olup, mahallinde keşif yapılarak fen ve gerekirse ziraat bilirkişisi marifetiyle muhdesatın niteliği, yaşı ve değeri tespit edilmelidir.
Hukuki Sebepler
4721 sayılı TMK (özellikle m. 684, 718, 722, 724, 729), 6100 sayılı HMK (m. 106 tespit davası, m. 165 bekletici mesele) ve sair ilgili mevzuat ile Yargıtay içtihatları.
Deliller
- Tapu kaydı ve beyanlar hanesi
- Ortaklığın giderilmesi dava dosyası (varsa)
- Kamulaştırma / kentsel dönüşüm belgeleri (varsa)
- Harcama belgeleri (fatura, dekont, sözleşme)
- Keşif
- Fen / ziraat bilirkişisi incelemesi
- Tanık
- İkamesi caiz her türlü delil
Sonuç ve Talep
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
- Davanın kabulü ile, dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan niteliğindeki muhdesatın müvekkil tarafından meydana getirildiğinin ve müvekkile ait olduğunun tespitine,
- Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.
Ekler
- Tapu kaydı
- Muhdesata ilişkin harcama belgeleri (fatura, dekont, inşaat sözleşmesi)
- Hukuki yararı gösteren belge (izale-i şuyu dosyası / kamulaştırma / kentsel dönüşüm)
- Vekâletname